Jeszcze tylko do 18 września br. można oglądać w Muzeum Etnograficznym w Krakowie wystawę: "Rzeźbiarz i jego mecenas. Prace Antoniego Mazura z Zawoi w kolekcji Leszka Macaka". Pierwotnie wystawa miała zakończyć się 28 sierpnia.
 
Wystawa w krakowskim Muzeum Etnograficznym jest okazją do spotkania z jednym z ostatnich autentycznych twórców ludowych. Prezentuje rzeźby Antoniego Mazura ze zbiorów Leszka Macaka - kolekcjonera sztuki ludowej i nieprofesjonalnej, właściciela znanej Galerii d'Art Naif na Kazimierzu.
 
Antoni Mazur urodził się 23 marca 1910 r. w Zawoi. W dzieciństwie, podczas pasienia krów strugał ptaszki, piszczałki z wierzby oraz laski. W późniejszym okresie wykonywał szopki lalkowe, a także postacie z kory akacji. Do rzeźbienia powrócił po latach, już w podeszłym wieku. Swoje prace tworzy z drewna lipy, topoli, brzozy lub osiki. Używa prostych narzędzi: piłki, siekierki i dłutka, nożyków wykonanych "domowym" sposobem. Rzeźby maluje farbami o intensywnych kolorach, niekiedy dodaje złote akcenty, mieniące się, brokatowe plamy. W ten sposób kapliczki i ołtarzyki zyskują bogatą oprawę, godną przedstawianych świętych postaci. Dzięki kolorystyce, pełnemu humoru potraktowaniu niektórych tematów, rzeźby Mazura emanują radością i optymizmem właściwym dla ich twórcy. Najciekawszymi pracami rzeźbiarza z Zawoi są wielopostaciowe kompozycje umieszczane w misternie skonstruowanych kapliczkach, ołtarzykach, obudowach w kształcie domków, czy szopek. Ich otwarte ściany ukazują świat wielobarwnych figurek, przypominających zabawki kupowane dawniej na jarmarkach. Podobny rodowód mają postacie maszerujących muzykantów, czy obracające się małe karuzele. Antoni Mazur tworzy również płaskorzeźby o tematyce sakralnej, ukazujące pojedyncze postacie lub proste sceny. Wykonuje jednocześnie figury większych rozmiarów. Jego prace znalazły się między innymi w klasztorze OO. Karmelitów Bosych w Zawoi Zakamieniu. Tematem kompozycji Antoniego Mazura są najczęściej sceny biblijne i rodzajowe. Chętnie wykonuje także postacie świętych, ptaki i inne zwierzęta, szopki i żyrandole sufitowe. Twierdzi, że najbardziej lubi rzeźbić ołtarzyki, Marie, Chrystusy Frasobliwe, Upadki, Golgoty. Ukazuje postacie muzykantów grających na weselu, czy przygrywających Dzieciątku w żłóbku. Praca przy tych barwnych kapelach, grających aniołach i diabłach pozwala mu powrócić do lat młodości i drugiego ulubionego zajęcia, jakim było muzykowanie. W przeszłości grywał na wielu instrumentach na weselach, przyjęciach i na zabawach tanecznych. Przez pewien czas tworzył zespół muzyczny z synami, a także grał na fisharmonii w świątyni przy klasztorze OO. Karmelitów Bosych. Ten etap czynnego uprawiania muzyki ograniczył jednak wypadek, w którym stracił palec. Rzeźbiąc, korzysta z dostępnych mu wzorów lub odwołuje się do wyobraźni. Powtarzając dany schemat kompozycyjny, czy powracając do znanej już tematyki, nie tworzy replik. Każda rzeźba jest inna, w detalu lub kompozycji. Pracuje szybko, małe postacie tworzy w ciągu jednego dnia, pomimo artretyzmu i coraz słabszego wzroku.
 
Zaprezentowane eksponaty pochodzą z kolekcji Leszka Macaka, która gromadzi dzieła dawnej sztuki ludowej, prace najwybitniejszych współczesnych artystów ludowych i nieprofesjonalnych. Od lat 80.XX w. zbiory te uzupełnia twórczość artystów zaliczanych do nurtu art brut. Lata znajomości i ponad 250 spotkań, sprawiają, że między rzeźbiarzem i Leszkiem Macakiem - entuzjastą jego twórczości, powstał specyficzny związek, pełen ciepła i życzliwości. Zgromadzona, bogata kolekcja, w której znajdują się prace z różnych okresów twórczości A. Mazura jest zarazem świadectwem tej niezwykłej przyjaźni. Jej owocem było między innymi pięć wystaw indywidualnych zorganizowanych od 1999 roku w różnych miastach Polski, obecność prac Mazura w kolekcjach zagranicznych, w tym American Folk Art Museum w Nowym Jorku, czy liczne publikacje.

Grażyna Mosio